Wat mag een hond niet eten? Chocolade, druiven en ander voedsel dat giftig is voor honden
Chocolade, druiven, xylitol en ui zijn giftig voor honden. Waarom, vanaf hoeveel het gevaarlijk wordt en wie je belt in België en Nederland.

Chocolade, druiven en rozijnen, xylitol, ui, knoflook en prei, macadamianoten, alcohol, cafeïne en rauw gistdeeg zijn giftig voor honden. Gekookte botten horen ook op die lijst, omdat ze splinteren. Avocado geeft bij honden vooral maag- en darmklachten, al geef je hem beter niet. Heeft je hond iets van deze lijst binnen, bel dan meteen je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken, en houd de verpakking bij. Laat hem niet zelf braken. In België kun je ook het Antigifcentrum bellen op 070 245 245. In Nederland loopt het via de dierenarts, die bij twijfel het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum raadpleegt.
Deze informatie vervangt geen dierenarts. Hoeveel een hond verdraagt, verschilt per hond, per gewicht en per product. Bij twijfel bel je de dierenarts.
Chocolade en honden: waarom het giftig is
Chocolade bevat theobromine, een stof uit dezelfde groep als cafeïne. Volgens het LICG is ze giftig voor het hart en het zenuwstelsel van een hond. Hoe donkerder de chocolade, hoe meer theobromine erin zit. Volgens het LICG bevat pure chocolade gemiddeld 4,6 tot 16 mg theobromine per gram, melkchocolade 1,5 tot 2,2 mg en witte chocolade 0,001 mg. Cacaopoeder en bakchocolade zitten volgens de ASPCA nog hoger.
Het LICG ziet de eerste klachten vanaf 20 mg theobromine per kilo lichaamsgewicht. Een kleine hond komt daar sneller aan dan een grote hond die dezelfde reep opeet. Het Antigifcentrum geeft een praktische vuistregel: bel de dierenarts als je hond meer dan 2 gram pure chocolade of meer dan 10 gram melkchocolade per kilo lichaamsgewicht at. Voor een hond van 10 kilo komt dat neer op 20 gram pure chocolade of 100 gram melkchocolade. Bij witte chocolade of kleinere hoeveelheden is behandeling volgens het centrum meestal niet nodig.
De eerste tekenen verschijnen volgens het LICG na ongeveer 1 tot 4 uur, soms pas na 6 tot 24 uur. Heeft je hond de chocolade met papier en al naar binnen gewerkt, dan kan dat enkele dagen langer duren. Hij wordt onrustig, braakt, krijgt diarree, drinkt en plast veel. In ernstige gevallen gaat zijn hart onregelmatig slaan, ademt hij snel en krijgt hij epileptische aanvallen. Een tegengif bestaat niet. De dierenarts bestrijdt de klachten en laat hem braken als het nog maar kort geleden is.
Rond Sinterklaas en Kerst slingeren er chocoladeletters en chocolademunten rond. Het LICG raadt aan ze buiten het bereik van je dieren te leggen. Cacaodoppen, die sommige tuiniers als bodembedekker strooien, bevatten ook theobromine, en het LICG schrijft dat vooral honden ze aantrekkelijk vinden om op te eten.
Druiven en rozijnen
Druiven, rozijnen, krenten en sultanarozijnen kunnen bij honden acuut nierfalen veroorzaken. Volgens het Antigifcentrum is nog niet bekend waarom. De MSD Veterinary Manual noemt wijnsteenzuur als waarschijnlijke oorzaak, omdat honden die stof slecht uitscheiden.
Het LICG noemt een giftige hoeveelheid van ongeveer 20 gram druiven of 3 gram rozijnen per kilo lichaamsgewicht. Reken daar niet op. Volgens PDSA verschilt de gevoeligheid sterk van hond tot hond en kan in sommige gevallen een heel kleine hoeveelheid volstaan. Ook een hond die eerder zonder problemen een druif at, kan er de volgende keer ziek van worden. Denk ook aan krentenbrood, kerststol en koekjes met rozijnen.
Braken en diarree komen eerst, volgens de MSD Veterinary Manual meestal binnen 6 tot 12 uur. Nierfalen kan zich volgens PDSA in de 1 tot 3 dagen daarna ontwikkelen. Wacht dus niet af tot je hond ziek wordt. Hoe sneller de dierenarts hem laat braken en aan het infuus legt, hoe beter.
Xylitol in kauwgom en pindakaas
Xylitol, ook berkensuiker of E967 genoemd, is een zoetstof in suikervrije kauwgom, snoep, pepermuntjes, tandpasta en sommige gebakjes. De Amerikaanse FDA waarschuwt dat ook sommige pindakaas en notenpasta xylitol bevat. Gebruik je pindakaas op een likmat of om een pil in te verstoppen, lees dan eerst het etiket.
Bij een hond zorgt xylitol voor een snelle aanmaak van insuline, waardoor zijn bloedsuiker volgens de FDA binnen 10 tot 60 minuten kan wegzakken. Het LICG ziet klachten al vanaf een halfuur na het eten: braken, slapte, sloomheid en stuipen. Daarna kan de lever uitvallen. Een pakje kauwgom in een handtas op de grond is dus een risico.
Ui, knoflook en prei
Ui, knoflook, prei en bieslook horen tot de lookfamilie, en die stoffen breken bij honden de rode bloedcellen af. Volgens PDSA blijven ze giftig als ze gekookt of gedroogd zijn. Ze zitten ook in sauzen, jus, vulling, kant-en-klare maaltijden en babyvoeding. Het Antigifcentrum raadt dan ook af je hond een restje soep of uientaart te geven.
De klachten komen traag. Het LICG schrijft dat ze al binnen 24 uur kunnen optreden, maar meestal pas na enkele dagen zichtbaar zijn. Je ziet bleek tandvlees, zwakte, een snellere ademhaling en vaak donkerbruine urine. Omdat de klachten zo laat komen, leg je de link met die ene maaltijd niet snel. Vertel je dierenarts daarom wat je hond de voorbije dagen at.
Macadamianoten en andere noten
Macadamianoten zijn giftig voor honden, ook in kleine hoeveelheden. Niemand weet nog precies waarom. Binnen enkele uren wordt je hond zwak, krijgt hij koorts, gaat hij trillen en loopt hij moeilijk. Volgens het LICG verdwijnen die klachten meestal vanzelf binnen 24 tot 48 uur. Het LICG raadt toch aan meteen de dierenarts te bellen.
Okkernoten zijn volgens het Antigifcentrum veilig. Wel kan de harde dop de darmen verstoppen. Beschimmelde noten en ander beschimmeld eten kunnen spiertrillingen veroorzaken.
Avocado
Persine, de giftige stof in avocado, treft vooral vogels, konijnen en knaagdieren. Een hond krijgt er volgens het LICG vooral maag- en darmklachten van, en PDSA wijst op het hoge vetgehalte. Het Antigifcentrum raadt af om avocado aan honden te geven. Heeft je hond er een opgegeten, raadpleeg dan je dierenarts.
Alcohol, koffie en cafeïne
Alcohol wordt snel opgenomen. De ASPCA noemt braken, diarree, wankelen, trillen, ademhalingsproblemen, coma en in het ergste geval de dood. Een hond die een glas wijn of een restje cocktail oplikt, weegt vaak veel minder dan de mens voor wie het bedoeld was.
Koffie en koffiebonen zijn volgens het Antigifcentrum giftig voor honden. Cafeïne hoort tot dezelfde groep stoffen als theobromine, en dieren zijn er volgens PDSA veel gevoeliger voor dan mensen. Een gemorst zakje koffiebonen of een koffiepad uit de vuilnisbak is een reden om de dierenarts te bellen.
Rauw gistdeeg
Deeg dat nog moet rijzen, blijft dat doen in de warme maag van je hond. De ASPCA waarschuwt dat de maag daardoor pijnlijk kan opzwellen en in het ergste geval kan draaien, een levensbedreigend noodgeval. De gist maakt bovendien alcohol aan, waardoor je hond er ook dronken van kan worden. Laat een kom met rijzend pizza- of brooddeeg dus niet op het aanrecht staan als je hond erbij kan.
Gekookte botten
Een bot is geen gif. Het gevaar zit in de scherpe stukken waarin het breekt. PDSA beschouwt rauwe en gekookte botten als gevaarlijk voor honden en schrijft dat gekookte botten sneller splinteren, vooral kippenbotten. Die splinters beschadigen het spijsverteringskanaal. Grotere stukken kunnen in de keel of de darmen vastlopen, en dat is levensbedreigend. Zet de vuilniszak na een barbecue meteen buiten.
Wat mag een hond wel eten
Een paar soorten groente en fruit kun je je hond af en toe als beloning geven. PDSA noemt rauwe of gekookte wortel, geschilde banaan, blauwe bessen en appel zonder klokhuis en pitjes. Snijd ze in kleine stukjes, zonder olie, boter of zout. Wat je als snoepje geeft, haal je van zijn gewone voeding af, want te veel extraatjes maken ook een hond te zwaar. Wat je een puppy in de eerste weken geeft, lees je in een puppy in huis.
Wat doe je als je hond iets giftigs at
Bel je dierenarts, ook als je hond nog vrolijk rondloopt. Bij chocolade en druiven komen de klachten pas na enkele uren, terwijl de dierenarts een hond het best kort na het eten laat braken. De MSD Veterinary Manual noemt voor chocolade de eerste twee uur. Is je eigen praktijk dicht, zoek dan een dierenarts met wachtdienst. Op GoPuppy vind je dierenartsen in België en Nederland.
Houd deze gegevens klaar voor het telefoontje: wat je hond at, hoeveel ongeveer, wanneer, en hoeveel hij weegt. Neem de verpakking, het etiket of de rest van het product mee naar de praktijk. Bij chocolade is het percentage cacao belangrijk, bij kauwgom of pindakaas de ingrediëntenlijst.
Laat je hond niet zelf braken. Het Antigifcentrum en PDSA raden dat af, en het LICG schrijft er uitdrukkelijk bij dat je nooit zout mag gebruiken. Als braken zinvol is, geeft de dierenarts een injectie die dat veilig doet. Het Antigifcentrum vraagt ook om hem niets te laten innemen, dus geen melk of ander huismiddel.
In België kun je het Antigifcentrum bellen op 070 245 245. Het centrum beantwoordt vragen over dieren op weekdagen van 8 tot 16 uur en in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur. Dringende oproepen over mensen krijgen voorrang, en het centrum raadt zelf aan bij een vermoeden van vergiftiging eerst de dierenarts te bellen. In Franstalig België heet het het Centre Antipoisons, met hetzelfde nummer.
In Nederland verwijst het LICG je naar je eigen dierenarts. Twijfelt die of iets giftig is, dan kan hij informatie opvragen bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) van het UMC Utrecht. Voor een hond loopt het contact met dat centrum dus via de praktijk.
Wat je meeneemt om onderweg eerste hulp te bieden, staat in het eerstehulpkitje voor je hond. Over vergiftiging buiten de keuken lees je meer in blauwalg in zwemwater en de processierups.
Veelgestelde vragen
Hoeveel chocolade is gevaarlijk voor een hond? Dat hangt af van de soort chocolade en het gewicht van je hond. Het Antigifcentrum raadt aan de dierenarts te bellen vanaf meer dan 2 gram pure chocolade of meer dan 10 gram melkchocolade per kilo lichaamsgewicht. Voor een hond van 10 kilo is dat 20 gram pure of 100 gram melkchocolade. Cacaopoeder en bakchocolade bevatten nog meer van de giftige stof. Witte chocolade bevat er nauwelijks.
Mag een hond druiven? Nee. Druiven, rozijnen, krenten en sultanarozijnen kunnen bij honden de nieren beschadigen. Hoeveel er nodig is, verschilt sterk van hond tot hond, en volgens PDSA kan het in sommige gevallen om een heel kleine hoeveelheid gaan. Dat je hond eerder zonder problemen een druif at, zegt niets over de volgende keer. Bel de dierenarts meteen, ook als hij nog niets laat merken.
Wat moet ik doen als mijn hond chocolade heeft gegeten? Bel je dierenarts en zeg welke chocolade het was, hoeveel ongeveer en wanneer. Houd de verpakking bij de hand. Laat je hond niet zelf braken en geef hem zeker geen zout. Is het recent gebeurd, dan kan de dierenarts hem met een injectie laten braken. Een tegengif bestaat niet. In België kun je ook het Antigifcentrum bellen op 070 245 245.
Is pindakaas veilig voor honden? Kijk eerst op het etiket. Sommige pindakaas en notenpasta bevat xylitol, een zoetstof die bij honden de bloedsuiker snel doet dalen. De FDA raadt aan de ingrediëntenlijst te controleren voor je je hond pindakaas geeft als beloning of om een pil in te verstoppen.
Wie bel ik als mijn hond iets giftigs heeft gegeten? Altijd eerst je dierenarts of, buiten de openingsuren, een dierenarts met wachtdienst. In België beantwoordt het Antigifcentrum op 070 245 245 ook vragen over dieren, op weekdagen van 8 tot 16 uur en in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur. In Nederland bel je de dierenarts. Die kan informatie opvragen bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.